Malaysia sering dibanggakan sebagai sebuah negara yang stabil dan berjaya membangun, namun sistem federalisme negara kini dilihat semakin berpusat apabila kuasa fiskal dan pembangunan banyak tertumpu kepada Kerajaan Persekutuan.
Walaupun Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan pembahagian kuasa antara kerajaan pusat dan negeri, kebanyakan sumber hasil utama seperti cukai pendapatan, cukai korporat dan cukai jualan masih dikawal sepenuhnya oleh Putrajaya.
Keadaan itu menyebabkan kerajaan negeri bergantung kepada geran, bantuan kewangan dan kelulusan projek daripada kerajaan pusat untuk melaksanakan pembangunan.
Negeri Berdepan Kekangan Kewangan
Kebanyakan negeri hanya bergantung kepada hasil tanah, hutan dan cukai tempatan yang terhad untuk menjana pendapatan.
Akibatnya, banyak kerajaan negeri tidak mempunyai kapasiti fiskal mencukupi bagi membiayai pembangunan sendiri termasuk projek infrastruktur, pengangkutan, pelancongan dan ekonomi wilayah.
Dalam banyak keadaan, projek pembangunan utama di negeri-negeri turut dilaksanakan secara langsung oleh Kerajaan Persekutuan tanpa penglibatan besar pentadbiran negeri.
Jurang Pembangunan dan Pengaruh Politik
Sistem yang terlalu berpusat juga dikatakan membuka ruang kepada pengaruh politik dalam agihan peruntukan pembangunan.
Negeri yang ditadbir pembangkang sering dikaitkan dengan kesukaran memperoleh projek dan bantuan kewangan berbanding negeri yang sehaluan dengan kerajaan pusat.
Situasi itu dikhuatiri boleh melebarkan jurang ekonomi antara negeri selain menimbulkan rasa terpinggir dalam kalangan rakyat di kawasan tertentu.
Terengganu Antara Contoh Isu Federalisme
Terengganu sering dijadikan contoh dalam perbahasan federalisme apabila isu royalti petroleum dan kawalan kewangan negeri dikatakan memberi kesan kepada pembangunan serta hubungan antara kerajaan negeri dan Persekutuan.
Walaupun kaya dengan sumber asli dan petroleum, negeri itu dikatakan masih mempunyai autonomi fiskal yang terhad untuk menentukan hala tuju pembangunan sendiri.
Reformasi Federalisme Perlu Dilaksanakan
Pakar dan pemerhati berpandangan Malaysia memerlukan reformasi federalisme fiskal yang lebih adil dan seimbang tanpa menjejaskan kestabilan negara.
Antara cadangan dikemukakan termasuk memperluas autonomi hasil negeri, memperbaiki mekanisme agihan geran Persekutuan secara lebih telus serta memberi lebih kuasa kepada kerajaan negeri dalam merancang pembangunan tempatan.
Langkah itu dilihat penting bagi mewujudkan sistem pentadbiran yang lebih responsif, inklusif dan mampu mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara negeri di Malaysia.
Sumber/rujukan Sinar Harian
