Ibadah haji bukan sekadar himpunan ritual tahunan, sebaliknya menjadi simbol paling jelas perpaduan umat Islam di seluruh dunia. Setiap tahun, jutaan jemaah dari pelbagai negara, bangsa dan latar belakang berhimpun di Tanah Suci untuk melaksanakan rukun Islam kelima dalam suasana penuh kesatuan dan keharmonian.
Himpunan Umat Islam Terbesar Dunia
Statistik musim haji 1446H/2025 menunjukkan seramai 1.67 juta jemaah menunaikan ibadah haji, dengan lebih 1.5 juta daripadanya datang dari luar Arab Saudi. Angka ini membuktikan bahawa haji merupakan perhimpunan umat Islam terbesar dan paling tersusun di dunia.
Dalam suasana global yang sering dilanda konflik dan perpecahan, ibadah haji menjadi titik temu yang menyatukan umat di bawah satu akidah dan tujuan yang sama.
Tauhid Asas Perpaduan
Perpaduan dalam haji bermula daripada konsep tauhid. Ketika berihram, jemaah meninggalkan perbezaan darjat, pakaian dan identiti duniawi, lalu berdiri sama rata sebagai hamba Allah.
Firman Allah dalam Surah al-Hujurat ayat 13 menegaskan bahawa kemuliaan manusia bukan pada bangsa atau keturunan, tetapi pada ketakwaan. Ini menjadikan haji sebagai madrasah yang mendidik nilai kesamarataan dan saling mengenali (ta’aruf), bukan perpecahan.
Amalan Bersama, Hati Bersatu
Sepanjang ibadah haji, jemaah melaksanakan manasik yang sama — bertalbiah, wukuf di Arafah, bermalam di Muzdalifah dan melontar di Mina. Keseragaman ini melambangkan kesatuan hati dan tujuan.
Firman Allah dalam Surah Ali ‘Imran ayat 103 menyeru umat Islam agar berpegang teguh kepada tali Allah dan tidak berpecah-belah, sesuatu yang jelas dipraktikkan dalam ibadah haji.
Didikan Akhlak dan Persaudaraan
Haji juga mendidik akhlak sosial yang tinggi. Jemaah dituntut menjaga lisan, bersabar, bertolak ansur dan membantu sesama manusia.
Sabda Nabi SAW menyatakan bahawa seorang Muslim adalah saudara kepada Muslim yang lain, tidak menzalimi dan tidak membiarkannya dizalimi. Nilai ini diterjemahkan secara praktikal sepanjang ibadah haji.
Relevan untuk Malaysia dan Dunia
Dalam konteks Malaysia yang masyarakatnya majmuk, nilai perpaduan yang dipelajari melalui haji amat penting. Dengan kuota sekitar 31,600 jemaah setiap tahun, pengurusan haji memerlukan disiplin, kerjasama dan kepatuhan kepada peraturan.
Di peringkat global pula, haji menjadi simbol bahawa umat Islam mampu bersatu walaupun berbeza latar belakang, sekali gus memberi harapan kepada penyelesaian konflik melalui perpaduan dan kefahaman.
Kesimpulan
Ibadah haji adalah seruan perpaduan sejagat yang berteraskan tauhid, takwa dan persaudaraan. Ia mengajar umat Islam bahawa kekuatan sebenar terletak pada kesatuan hati, akhlak yang mulia dan kepatuhan kepada ajaran Islam.
Sumber/rujukan Harian Metro
