Kawasan tanah gambut di Kelantan yang berfungsi sebagai tadahan air semula jadi kini berdepan ancaman serius akibat aktiviti pembakaran terbuka dan pembukaan tanah untuk pertanian.
Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM) Kelantan berkata, keadaan itu dibimbangi boleh meningkatkan risiko banjir kilat di beberapa kawasan terutama ketika hujan lebat.
Tanah Gambut Bertindak Seperti “Giant Sponge”
Pengarah JBPM Kelantan, Farhan Sufyan Borhan berkata, tanah gambut memainkan peranan penting sebagai kawasan simpanan air semula jadi kerana mampu menyerap air dalam kuantiti besar.
Menurut beliau, tanah gambut boleh diibaratkan seperti “giant sponge” yang membantu mengawal paras air dan mengurangkan limpahan ke sistem perparitan serta sungai.
“Apabila tanah gambut dibuka untuk pertanian atau berlaku pembakaran terbuka, kemampuan tanah menyerap air akan berkurangan dan air terus mengalir ke sistem saliran.
“Sebab itu kebanyakan kejadian banjir di Bachok adalah banjir kilat,” katanya.
Bachok, Pasir Puteh dan Pasir Mas Antara Kawasan Berisiko
Beliau berkata, Kelantan hanya memiliki kira-kira 7,692 hektar tanah gambut, jauh lebih kecil berbanding Terengganu yang mempunyai lebih 60,000 hektar kawasan sama.
Kebanyakan kawasan tanah gambut di Kelantan tertumpu di Bachok, Pasir Puteh dan Pasir Mas yang turut dikenal pasti sebagai hotspot kebakaran terbuka ketika musim kering.
Kebakaran Tanah Gambut Sukar Dipadam
Menurut beliau, kebakaran tanah gambut lebih sukar dipadam kerana api merebak di bawah permukaan tanah dan memerlukan tempoh operasi lebih panjang.
Katanya, JBPM pernah mengambil masa sehingga 10 hari bagi memadam kebakaran tanah gambut di negeri itu.
Beliau percaya kebanyakan pembakaran terbuka dilakukan bagi tujuan pembersihan kawasan dan pembukaan tanah pertanian.
Petani Berisiko Alami Kerugian Besar
Farhan Sufyan berkata, kebakaran terbuka bukan sahaja memberi kesan kepada alam sekitar malah boleh menyebabkan kerugian besar kepada petani apabila api merebak ke kawasan tanaman seperti kelapa sawit dan nanas.
Menurut beliau, tanaman seperti kelapa sawit mengambil masa bertahun-tahun untuk mengeluarkan hasil manakala nanas memerlukan tempoh panjang sebelum boleh dituai.
JBPM Cadang Tambah Stesen IPU
Beliau turut memaklumkan asap daripada kebakaran tanah gambut boleh menjejaskan kualiti udara, namun pemantauan agak sukar kerana Kelantan hanya mempunyai dua stesen Indeks Pencemaran Udara (IPU) di Kota Bharu dan Tanah Merah.
Sehubungan itu, beliau berharap lebih banyak stesen IPU dapat ditempatkan di kawasan hotspot kebakaran bagi meningkatkan pemantauan pencemaran udara.
Orang Ramai Diminta Elak Pembakaran Terbuka
Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia turut mengingatkan orang ramai supaya tidak melakukan pembakaran terbuka ketika musim kering kerana tindakan itu boleh memberi kesan besar kepada alam sekitar, keselamatan awam dan risiko banjir kilat di Kelantan.
Sumber/rujukan Harian Metro
